Herî zêde hatiye xwendin
Gotarên din yên nivîskar
Di siyaseta Tirkiyeyê de gelê Colemêrgê
04/08/2014
Silêman Feqiyanî


Xendan-


Colemêrg di dîroka herêma xwe de, bi taybet dîroka Tirkiyeyê de hemû deman cihek pir girîng digêrt.

Her we di dîroka Tirkiyeyê de rasti dewletê û rasti hikometên di vê dewletê de avabû de bi mînaka þûjinê di kevte çav û dilka wan de. Dilka wan tazî dikir û mêjiyê wan aloze an ku tevlihev dikir.

Em binêrîn dawiyê ku Colemêrgê rasti van dagirkeran bi çi wateyê ew tirsandîne û çawa bûye reþeyê xewnên wan. Bi mînaka melkemoti, serê wan bûye bela.

Bi yêkemîn navbenda pêncî salan dawiyê û heta îroj di nava Colemêrgê de rasti hikometan çu bûyerên micid çênebûne û gelê wê bêdeng bû. A rasti ev bêdengîya Colemêrgîyan jî ji wan re xofek mezin û tirsek girîng bû. Heke gotin bi cih be ev bêdengîya gelê Colþemêrgê di nava mêjiyê wan de bi mînaka bombeyekê dipeqî û sahma wan pir giran dikir. Ma nabêjin ji gera avê a bêbin (kûr), ji siwarê tinê û ji rika dijmini bitirsin. Bêdengîya Colemêrgîyan jî rasti hikometên tirki bi vê wateyê bû.

Di aliyê çand û çandinê de, di nêrît û kevneþopîyê de, dîrok û jîyanê de û rabûn û rûniþtinê de Colemêrgî tu caran wekî wan nebûn û ji wan cida bûn. Tu mamendîya xwarin û vexwarin, rav û nêçîr, þivani û gavani û têkilyên navbenda Colemêrgîyan û tirkan de çu nebû. Her du gel bi mînaka reþ û spîyî ji hev re cida bûn. Eve jî di bû sedema þikestina qedemên hikometên tirki.

Rasti jî wekî me goti bi tevahî van mînakan de, Colemêrgî di sîyasetê de tu deman bi sîyaseta hikometên tirki re nebûye tifaq. Di dawiyê de heta îroj ji sîyaseta hikometên dagirker cida qirar daye û Colemêrgîyan ji derveyî sîyaseta wan siyaset kirîye. Ev cidabûna sîyasetê navbenda wan de ew dîn û har dikir, di vê sedemê de Colemêrg û Colemêrgî ji xwe re neyar didîtin.

Dîroka Colemêrgê de dagirkeran pir zilm û zordari ser serê Colemêrgîyan barandiye, carek dî Colemêrgîyan bi vê bêdengîya xwe re ew peqandîye.

Nahê bîra min ku di hilbijartinê dangdayîna gelî de, Colemêrgîyan bitevahi gelê tirki re nebûye tifaq. Her dem ji bilî sîyaseta wan de xwe kifþkirîye. Çendî dengdayîya gelî di nava Tirkiyeyê de çêbûye tirki herê gotiye belê Colemêrgîyan na gotiye. An jî tirki na gotiye Colemêrgîyan herê gotîye.

***
Tê zanîn ku ev eþîretên Colemêrgê an ku eþîraeta Pinyaniþiyan û a Ertoþîyan bi pir babikan re çiq dane. Her bavek di wê eþîretekê de xwedî eþîretek biçûk û girêdayî eþîreta mezin e. An ku girêdayî eþîreta Pinyaniþiyan an jî a Ertoþîyan e. Di bingeha vê daxuyanîyê de hewce nîn e ku em dîroka van eþîretan bînin ziman.

Dibe ku ez di aliyê agahbûnê de xwedî kêmasiyanim. Belê a vê dawiyê çêbû, gor a min bihîsti, dîroka Colemêrgê de nava van du eþîretên Colemêrgî û bi vê mînakê tifaqi þer çêbû.  Di bû navbenda hindik bavkê van du eþîretên mezin de þer çêdibû, belê ev þerê nevbenda van du bavikan de belavi tev eþîreta Ertoþî û Pinyaniþiyan de nedibû.

Rasti hêzên tirki ên bajari hêvî dikir ku eþîrat bi hev re þer bikin û ji hev hindik mirovan bikujîn. Caran dema navbenda wan eþîretên girêdayî erþîreta Ertoþî û Pinyaniþan de þer çêdibû, eþîretên di dikevtin navbendê û silha wan dikir. An ku nehêlan þer mezin bibe.

Gor gotinan di vî þerê vê dawiyê çebû de carek dî hêzên dewletê nekevte navbenda þeri û bi taybet temaþeyî þeri kirîye. Mirov dimîne þaþ ku þexsên di nava van eþîretan de û bi rik êrij dikin hev, nabêjin ku ev hêzên dewletê seba çi temaþeyî me dikin û nabin berevan?

Na bêjin ku hêzên hikometê, derketina geli a kolana qedexe dikin ne ji ber rawestana þer e, ji ber kirêtiyek mezin e ku rasti Colemêrgîyan dikin?

 Ev þerkûkên nava van eþîretan de nabêjin zarok, xwiþk, bira, bavên wan di nava gêrîla de ber mile hev ji bo azadîya wan têkoþîn didin û em dê piþtî vî þeri bi çi rû re temaþeyî navçavên wan bidin? Ev þerkûke nabêjin em ên her du eþîretan ji bo xwedî derketin û azadîya xwe li ber milê hev rasti dagirkeran têkoþîn didin û armanc û hêvîyên me yêk in?

 Nabêjin bi tevahiya Colemêrg, navçe, gund û bajarokên wê de, em Ertoþî û Pinyanîþî tevlihev bûnê, êsîlê avahiyên me li ber kêleka hevin û em cînarê hev in û dê çawa dawiya vî þerê bê wate de, paþê temaþeyî nav çavê hev bikîn? Na bejin Ertoþî û Pinyanîþî bi hev re xizimin, keçikên wan li mala hevin, ser destexanka xwarinê bi hev re nan dixwen, dê çawa bibin xwîndarê hev? Na bejin nava ciwanên van eþîretan de pir ji wan þîrmakên hevin û wan þîrê dayikên hev mêtîne. Di vê sedemê de birayên hev in.
Herê gelo ev þerkûke nabêjin herê gelo neyarê me herduyan jî yêk e, em bi vî þeri re kêfa neyari li xwe diînîn, ev çi bêaqiliye em dikîn? Di vê dawiyê de jî ji bo nasnameya xwe û azadîya welatê xwe Colemêrgê bi mînaka mirici her dem navçavê dakirkeri diket. Belê mixabin di vê meha remezanê de nifrîna hindik neyaran weþîya ser Colemêrgîyan.

Þarederê Colemêrgî ê kevin rêzdar Fadil Bedîrhanoglu “dilka Kurdistanê diêþe” goti bû. Rast e. Colemêrg dilka Kurdistanê ye û seba êþek ji êþên pir biçûk re îro diêþe. Seba êþek pir biçûk di herêmê de û cîhanê de kevtiye rojevê û ji wan re bûye rûperê rûreþîyê.

Ji bo vê êþê dilka mirovi dizoje, mêjiyê mirovi tevlihev dibe. Bêhna mirovi ji singê wi dernakeve. Mirov ji ser hiþên xwe diçe. Di aliye neyari û dijminiyê de ev her du bira, þîrmak, destebira, xizim, xezûr, zava, bûkên hev, rasti hev sekinin û mirovan ji hev didin kujin. Ev ne þehnê Colemêrgîyan e. Ev zirarê dide navbenda xwiþk û biratiya wan, zirarê dide nevbenda xizim têkiliyên wan ên þirîn, zirarê dide armanc û bîrubaweriyên wan. Ev jî dilka mirovi disoje.

Di tev nexweþi û neyariyên dikevin nava gele Colemêrgê de çawa dilka Kurdistanê diêþîne, her we dilka tev mirovahiyê diêþîne. Bi taybet dilka min jî pir diêþîne.

29.TÎRMEH.2014
Silêman FEQIYANÎ
[email protected]

Ev babet 1007 car hatiye xwendin
 
Copyright 2012. Xendan for Publishing and Broadcasting. All Rights Reserved.